Ο Άγιος Μελέτιος Πηγάς υπήρξε πατριάρχης Αλεξανδρείας (1590 - 1601 μ.Χ.). Μεγάλη εκκλησιαστική προσωπικότητα του 16ου αιώνα, χρημάτισε και τοποτηρητής του Οικουμενικού Πατριαρχείου σε χαλεπούς καιρούς (1597 - 1598 μ.Χ.).
Γεννήθηκε το 1549 μ.Χ. στον Χάνδακα της Κρήτης από ευκατάστατη και ευσεβή οικογένεια, έλαβε αξιόλογη εγκύκλιο μόρφωση και συνέχισε τις ανώτερες σπουδές του στο Πανεπιστήμιο του Παταβίου. Μετά την επιστροφή του, ασπάστηκε τον μοναχικό βίο στη μονή Αγκαράθου της Κρήτης, στην οποία ηγούμενος ήταν ο μετέπειτα Πατριάρχης Αλεξανδρείας Σίλβεστρος (1566 - 1590 μ.Χ.).
Ως ηγούμενος της μονής Αγκαράθου μετά την αποχώρηση του Σιλβέστρου, αγωνίστηκε με ζήλο εναντίον της λατινικής προπαγάνδας. Σύντομα αναφέρεται ως κληρικός και πρωτοσύγκελος του πατριαρχείου Αλεξανδρείας.
Μετά τον θάνατο του Σιλβέστρου, χειροτονήθηκε πατριάρχης Αλεξανδρείας από τον πατριάρχη Αντιοχείας Ιωακείμ (5 Αυγούστου 1590 μ.Χ.).
Αγωνίστηκε με μεγάλο ενδιαφέρον για τις ορθόδοξες σχέσεις και τα διεκκλησιαστικά προβλήματα. Περιόρισε τα χρέη του πατριαρχείου, ανοικοδόμησε με τη συνδρομή και του ηγεμόνα της Μολδοβλαχίας Ιερεμία νέο πατριαρχικό οίκο και έλυσε πολλά από τα πιεστικά προβλήματα του πατριαρχείου, ως τον πρόωρο θάνατο του σε ηλικία 52 ετών (1601 μ.Χ.).
Ἀπολυτίκιον
Ἦχος α’. Τούς τρεῖς μεγίστους
Ἀλεξανδρείας φωστῆρα καί πατριάρχην σοφώτατον, γέννημα Ἁγίου Θωμᾶ τε τῆς κώμης ὄντως περίβλεπτον∙ τῆς Ἀγκαράθου τῆς Μονῆς τόν ἀστέρα καί Σιναίου Ὄρους Ἀπεζανῶν τε ἔνθεον ἀντιλήπτορα∙ Μελέτιον τόν θεῖον καί Ὀρθοδοξίας παμμέγιστον ἐν ἐνιαυτοῖς δυσχερέσι θεολόγον καί ὑπέρμαχον∙ πάντες οἱ ἐν Κρήτῃ αὐτοῦ μαθηταί συνελθόντες πόθῳ ὑμνήσωμεν∙ αὐτός γάρ τήν Τριάδα ἡμῖν ἵλεων ἀπεργάζεται.
